MEHMET ATİLLA MARAŞ
d. 1 Temmuz 1949 Şair, Yazar, Bürokrat, Mühendis Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye HAYATI Şanlıurfa’da doğdu. Beş buçuk yaşında okula başlayan Maraş, oldukça başarılı bir öğrenciydi. 1960 yılında Urfa Erkek Sanat Enstitüsü’ne devam etti, 1966 yılında Urfa Lisesinden mezun oldu. Liseyi bitirdiği yıl (1966) AFD ( Amerikan Field Service) bursunu kazanmasına rağmen bazı ailevi sebeplerden dolayı gidemedi.Üniversite sınavlarında istediği bölümün gelmemesi üzerine Viranşehir’e bağlı bir köyde vekilöğretmenlik yaptı. 1967’de tekrar girdiği üniversite sınavı ile Erzurum Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zirai Ekonomi ve İşletme Bölümünü kazandı. Aynı yıl Hava Harp Okuluna giriş sınavını da kazanan Maraş, Ziraat Fakültesine kayıt yaptırmayı tercih etti. 1971’de Erzurum Atatürk ÜniversitesiZiraat Fakültesinden yüksek mühendis olarak mezun oldu. Mezun olduktan sonra iş bulamayan Maraş, Urfa Lisesinde bir yıl vekil öğretmenlik yaptı. 1972 Nisan ayında Aksu Öğretmen Okuluna Tarım öğretmeni olarak atandı (Akpınar 2012: 8- 16). 1974 yılında Adana Devlet Su İşlerinde mühendis olarak çalışmaya başladı. 1974 yılında, Necla Hanım’la evlendi. İlkokul öğretmeni olan Necla Hanım’la evliliğinden iki kız, iki erkek dört çocuğu oldu. 1975 yılında İzmir Bornova’da askerliğini kısa dönem olarak yaptı. 1976 yılı sonlarında Adana Teknik Ziraat Müdürlüğünde müdür başyardımcısı oldu. Ceyhan- Aslantaş Projesinde proje mühendisi olarak görev aldı. 1978’de Şanlıurfa Zirai Donatım Kurumunda kısa bir süre çalıştıktan sonra aynı yıl Aydın Zirai Donatım Kurumu Bölge Müdürlüğüne geçerek yaklaşık dört yıl da burada çalıştı. 1983’te Urfa Zirai Donatım Kurumu bölge müdür yardımcılığı, 1985’te Eskişehir Türkiye Zirai Bölge müdürü, 1991’de Balıkesir Bölge müdürü görevlerine atandı. 1991’de ilk eşi Necla Hanım’dan ayrıldı. 1992’de edebiyat öğretmeni Fatma Hanım’la evlendi. Bu evlilikten üç çocuğu oldu. 1996 yılında Türkiye Zirai Donatım Kurumu genel müdür yardımcısı ve yönetim kurulu üyesi olarak görevlendirildi ve Ankara’ya taşındı. Mehmet Atilla Maraş, 1999’da Türkiye Zirai Donatım Kurumunda müşavirlik görevini yürütürken kendi isteğiyle emekli oldu. 1998- 2000 yılları arasında Türkiye Yazarlar Birliği genel başkanlığı yaptı. 3 Kasım 2002 tarihinde yapılan genel seçimlerde Şanlıurfa Ak Parti milletvekili olarak meclise girdi. Milletvekilliği döneminde TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonu Üyeliği ve bu komisyonun sözcülüğünü yaptı. Hâlen Ankara’da yaşayan Maraş, 2008’de Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği’nin kurucuları arasında yer aldı. Mehmet Atilla Maraş, ilk edebî zevki ailesinden aldı. Halide Nusret Zorlutuna’nın öğrencisi olan amcası Ömer Maraş güçlü bir şairdi (Akpınar 2012: 15). Uzun kış gecelerinde babaannesinin anlattığı halk hikâyeleri de Maraş’ın edebî zevkinin gelişmesine oldukça etki etti. Ayrıca Urfa sıra gecelerinde anlatılan Kerem ile Aslı, Leyla ile Mecnun ve Ferhat ile Şirin hikâyeleri ile dinlenilen musiki de Mehmet Atilla Maraş’ın şair muhayyilesinde önemli bir yer edindi. Henüz ortaokul yıllarında iken edebiyatla ilgilenen Mehmet Atilla Maraş, ortaokul son sınıfta iken eline geçen Cahit Sıtkı Tarancı’ya ait bir şiir seçkisi sayesinde “Ölüm Saati” başlıklı bir şiir yazdı. Bu ilk şiirinden sonra, lise döneminde Şanlıurfa’da çıkan “Şafak” gazetesinde yazılar yazmaya başladı. Bu yıllarda Necip Fazıl’ın şiirleriyle yakından ilgilendi. Bir grup arkadaşıyla birlikte Balıklı Göl dergisini çıkardı. “Eski Kent” isimli ilk şiiri 1966’da "Şafak" gazetesinde yayımlandı. Aynı yıl, Şanlıurfa’da bir grup arkadaşıyla birlikte Halk Eğitim Tiyatrosunu kurdu ve birçok oyun sergiledi. Bu yıllarda edindiği tiyatro tecrübeleri sayesinde Erzurum’da Yurtkur Tiyatro Topluluğunu kurdu ve turnelere çıktı. Hareket dergisinin sahibi Ezel Elverdi ile tanıştı ve şiirlerini Fikir ve Sanatta Hareket dergisinde yayımlamaya başladı. Erzurum’da 1971- 1972 yıllarında Adımlar adlı aylık sanat dergisinin yazı işleri müdürlüğünü üstlendi. İlk şiir kitabı Doğudan Batıdan Ortadoğudan adıyla 1976’da Dergâh Yayınları arasından çıktı. Doğudan Batıdan Ortadoğudan (1976) adlı ilk şiir kitabında dünya ölçeğindeki farklı coğrafyalarda yaşayan insanların dertlerini, kederlerini, acılarını isyankâr bir duyuş tarzıyla işledi. Dini metinlerdeki anlatıları imgeler ve metaforlar aracılığıyla şiirine yansıttı. Ardından yayımladığı Şehrâyin (1981)’de beyit biçimiyle kurulan şiirlerin yanı sıra serbest tarzdaki şiirlerine yer verdi. Yayımlandığı dönemde adından çok söz ettiren Aney şiir kitabında gurbet duygusunu yoğunluklu olarak işledi. Zor Sözler’de (1989) dini içerikli şiirlere ağırlık verdi. Kitabın, Yakarış başlığını taşıyan ilk şiirini münacat, Övgü başlığını taşıyan ilk şiirini ise na’t şeklinde kurguladı. 1991’de Child Dream adıyla kısa şiirlerinin Türkçe ve İngilizcelerini yayımladı. Merhaba Ey Hüzün (1997)’de dini içerikli şiirlerin yanı sıra lirik ve santimantal bir duyuş tarzıyla kaleme aldığı ölüm, yalnızlık, gurbet ve aşk temalarına yer verdi. 1997’de seçme şiirlerden oluşan Künyemize Aşk Yazıldı ile yine 2006’da seçkilerden oluşan Bulurum Ben Yar Seni yayımlandı. 2004’te Adanmış Şiirler’i yayımladı. Mehmet Atilla Maraş, şiirin yanı sıra deneme, monografi, antoloji türünde de kitaplar yazdı. Monografik bir kitap olan Peygamberler Şehri Şanlıurfa (1986)’da Urfa’nın tarihi, coğrafyası, kültürel dokusu hakkında bilgi verdi. Beyaz Adamın Kutusu (2001) adlı kitabını şiir, hayat ve insan konulu denemelerden oluşturdu. 2005’te çıkan Şair Milletvekilleri adlı kitabında 1920-2005 yılları arasında milletvekilliği yapan şairlerin şiirlerine yer verdi. Rüya Şehir Urfa (2011)’da Urfa’nın tarihi ve kültürel dokusunu edebî ve estetik bir dille kaleme aldı. Şiirlerinde aşk, ölüm, yalnızlık, kimsesizlik, gurbet gibi temaları işleyen Maraş, daha çok lirik bir duyuş tarzını benimsedi. Vezinli ve kafiyeli şiirlerinin yanı sıra serbest vezinle de şiirler yazdı (Yetiş 2007: 303). Şiirde dil işçiliğine önem veren Maraş, sade, açık, samimi bir dille yazdığı şiirlerinde gündelik dilde sıklıkla karşımıza çıkan kelimeleri estetik bir eğilimle kullandı. Şiirde kapalı anlatımdan ziyade açık ve anlaşılır bir üslup kullandı, özellikle iç ahenge, aliterasyon ve asonanslara önem verdi. Bireysel duyuş tarzını yansıtan şiirlerin yanı sıra sosyal içerikli şiirler de kaleme aldı. Şiirlerinde İslami duyarlığı öncelemesinin de etkisiyle, özellikle Ortadoğu coğrafyasının ve insanının acılarını, dertlerini gür ve başkaldıran devrimci bir sesle dile getirdiği gibi kimi şiirlerinde ise dervişane, mütevekkil bir sesin yansıtıcısı oldu. Ezilenler, hor görülenler, zulme uğrayanlar Maraş’ın şiirlerinde kimi zaman mütevekkil kimi zaman isyankar bir sesle yer aldı. Mehmet Atilla Maraş, bireysel ve varoluşsal sancılar yaşayan bireyin kaygılarını ve tedirginliklerini toplumsal bir bağlamda ele aldığı gibi mazi ve bugün arasında İslami duyarlıkla örülen bir bağ kurmaya çalıştı. İslamcı şiir geleneğine dahil edilen Mehmet Atilla Maraş’ın poetik tavrı, Mehmet Akif Ersoy, Necip Fazıl Kısakürek ve Sezai Karakoç poetikalarının etkisinde gelişti. Kaynak: https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/maras-mehmet-atilla
MEHMET ATİLLA MARAŞ'IN HAYATI (KRONOLOJİK)
1 Temmuz 1949 Urfa Merkez Dergezenli Mahallesi'nde doğdu.
1955 Şehit Nusret İlkokuluna başladı.
1960 Cumhuriyet İlkokulunu bitirdi.
1963 Erkek Sanat Enstitüsü- Orta kısmını bitirdi.
1966 Urfa Lisesini bitirdi.
1966 İlk şiiri "Eski Kent" Şafak Gazetesinde yayınlandı.
1966 Bir grup arkadaşıyla "Balıklı Göl" dergisini çıkardı.
1966 -67 Bir grup arkadaşıyla "Urfa Halk Eğitim Tiyatrosunu" kurdu ve Turgut Özakman'ın "Duvarların Ötesi"nde oynadı. 1966'da Lise'deyken Aka Gündüz'ün "Mavi Yıldırım" oyununda başrol oynadı. Bir grup arkadaşıyla birlikte yazdığı "Deliler İ-ih Derse" adlı oyunda oynadı ve oyunu yönetti.
Ocak-Mayıs 1967 Şanlıurfa- Viranşehir'e bağlı Kırlık Köyü İlkokulunda vekil öğretmenlik yaptı.
Kasım 1967 Erzurum Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zirai Ekonomi ve İşletme Bölümüne girdi.
Aralık 1967 Ünlü şiiri Aney'i yazdı.
1968 Erzurum'da "Yurt-Kur Tiyatro"sunu bir grup arkadaşıyla kurdu.
1968 İstanbul'da çıkan "Fikir ve Sanatta Hareket" dergisinde şiirleri yayınlanmaya başladı.
1970 Erzurum'da Anadolu Fikir Derneği'nin (bir grup arkadaşıyla) şubesini kurdu ve bu dernek adına "Adımlar" aylık sanat ve fikir dergisini çıkardı (Şubat 1970- Ocak 1972 - 24 Sayı).
Temmuz 1971 Erzurum Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zirai Ekonomi ve İşletme Bölümünden mezun oldu.
Ekim 1971 Urfa Lisesinde İngilizce ve Matematik derslerine vekil öğretmen olarak girdi.
26 Nisan 1972 Antalya Aksu İlk Öğretmen Okuluna "Tarım Öğretmeni" olarak atandı.
11 Nisan 1974 Adana- DSI 6. Bölge Müdürlüğüne bağlı ASO (Aşağı Seyhan Ovası) İşletme Mühendisi olarak göreve başladı.
19 Nisan 1975 Kızı Ayşe Şeyda Maraş dünyaya geldi.
1975 Kısa dönem askerlik yaptı. İzmir - Bornova- 57. Er Eğitim Tugayı (15 Temmuz- 31 Ekim).
1976 İlk şiir kitabı "Doğudan Batıdan Ortadoğudan" (Dergâh Yayınlarının 19. kitabı) yayınlandı.
1976 Mavera Dergisi'nde şiirleri yayınlanmaya başladı.
1977 DSI'den ayrılarak Ceyhan- Aslantaş Proje'sinde Proje Mühendisi olarak çalışmaya başladı.
2 Haziran 1977 Kızı Hatice Esra doğdu.
Ocak 1978 T. Zirai Donatım Kurumuna geçti. Urfa Bölge Müdürü iken Mayıs 1978'de Aydın Zirai Donatım Kurumu Bölge Müdürlüğü'ne Mühendis olarak gönderildi.
30 Haziran 1978 Oğlu Muhammet Talha dünyaya geldi.
1981 Şehrayin adlı şiir kitabı (İstanbul Elif-Be Yayınları) yayınlandı. Bu kitabından dolayı aynı yıl Türkiye Yazarlar Birliği'nce "Yılın Şairi" ödülüne layık görüldü.
1983 Urfa'ya yeniden döndü. T. Zirai Donatım Kurumu Bölge Müdür Yardımcısı ve Bölge Müdür Vekilliği yaptı.
1983 Daha önce 1980'de yayına ara veren Harran Kültür ve Folklor Dergisi'nin yayınını yeniden başlattı. Bir grup arkadaşıyla bu dergide şiir ve yazıları yayınlandı.
Temmuz 1983 3. şiir kitabı Aney Urfa'da Harran Yayınları arasında çıktı.
4 Mart 1984 İkinci oğlu Ahmet Buğra Urfa'da doğdu. Aynı gün, 17 yıl aralıksız içtiği sigarayı bir daha içmemek üzere bıraktı.
6 Haziran 1985 Eskişehir T.Zirai Donatım Kurumuna Bölge Müdürü olarak tayin edildi.
1987 "Peygamberler Şehri Şanlıurfa" adlı kitabını yazdı, yayınladı (Birlik Yayınları, Ankara).
1988 İlk olarak karayoluyla yurt dışına çıktı (Avusturya-Viyana).
1989 "Zor Sözler" kitabı yayınlandı (Yazı Yayıncılık).
1989 Makedonya'nın başkenti Üsküp - Struga Şiir Şöleni'ne Türkiye'yi temsilen katıldı.
1990 Malezya'nın Başkenti Kuala Lumpur'da yapılan şiir şöleninde Türkiye'yi temsil etti.
1991 Balıkesir T.Zirai Donatım Kurumu Bölge Müdürü olarak atandı.
1991 İstanbul'da yapılan Dünya Şairler Kongresi'ne Kültür Bakanlığının davetlisi olarak katıldı.
1991 Bursa'da yapılan Türkçenin I.Uluslararası Şiir Şölenine katıldı.
1991 Merkezi Hindistan'ın Madras kentinde olan "Uluslararası Şairler Akademisi" tarafından "Seçkin Şair" ödülü ile ödüllendirildi.
1991 Babası Halil Maraş Hakka yürüdü.
1992 Merkezi Kaliforniya'da bulunan "Dünya Kültür ve Sanat Akademisi" tarafından "Fahri Edebiyat Doktoru" payesi verildi.
1993 Balıkesir-Dursunbey "Suçıktı Şiir Akşamları"nı tertip etti.
1993 Kazakistan – Almaatı'da yapılan Türkçenin II. Uluslararası Şiir Şölenine katıldı.
13 Eylül 1993 Kızı Elif Şeyma doğdu.
1995 Türkmenistan'ın Başkenti Aşkaabat'ta yapılan Türkçenin III. Uluslararası Şiir Şölenine katıldı.
5 Haziran 1995 TYB olarak bir grup şair ve yazarla İran'ın başkenti Tahran'a gitti.
1995 Aney, Şehrayin ve Zor Sözler'in Esra Sanat Yayınları tarafından ikinci baskıları yapıldı.
4 Mart 1996 Eskişehir - Sivrihisar yakınlarında trafik kazası geçirdi ve sağ femur kemiği kırıldı. 15 gün Eskişehir Devlet Hastanesinde yattı.
Temmuz 1996 T. Zirai Donatım Kurumu Genel Müdür Yardımcısı ve Yönetim Kurulu Üyesi olarak Ankara'ya tayini çıktı.
Eylül 1996 Niğde- Bor yakınlarında II. kez trafik kazası geçirdi. Ayağı aynı yerden yeniden kırıldı ve 6 ay koltuk değneği ile işe geldi gitti.
1997 "Peygamberler Şehri Şanlıurfa" kitabının II. baskısı yapıldı.
1997 "Merhaba Ey Hüzün" Adlı 5. şiir kitabı yayınlandı.
1997 Doğudan Batıdan Ortadoğudan kitabının II. baskısı yapıldı (Beyan Yayınları- İstanbul).
1997 Şiirlerinden seçmeler "Künyemize Aşk Yazıldı" adıyla TİMAŞ Yayınları arasında çıktı.
1997 Türkiye Yazarlar Birliği Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanlığına getirildi.
7 Haziran 1997 Annesi (Aney) Hanım Maraş vefat etti.
Mart 1998 Türkiye Yazarlar Birliği (Derneği) Genel Başkanlığına seçildi.
13 Mart 1998 Kızı Zeynep Aslıhan doğdu.
1999 Türkiye Yazarlar Birliği Başkanı iken Bağdat'ta yapılan 15. Merbid Şiir Akşamları'na katıldı.
10 Ocak 1999 Kendi isteği ile devlet hizmetinden emekliğe ayrıldı. Böylece 26 yıllık bürokratik hayatını noktaladı ve siyasete atıldı.
Mayıs 2000 Türkiye Yazarlar Birliği Başkanlığını bıraktı.
30 Mayıs 2000 Oğlu İbrahim Hakan doğdu.
2001 Ak Partinin Şanlıurfa teşkilatının kurucuları arasında yer aldı.
Şubat 2002 Kutsal topraklara giderek Hac farizasını yerine getirdi.
3 Kasım 2002 Şanlıurfa'dan (Ak Parti) milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne girdi.
Ekim 2003 Fransa'nın Strasbourg kentinde yapılan Türkçenin Uluslararası V. Şiir Şölenine katıldı.
Aralık 2004 "Adanmış Şiirler" adlı 6. şiir kitabını yayınladı.
Temmuz 2005 Romanya- Bükreş Curtea de Argeş'te yapılan 9. Uluslararası Şiir Şölenine katılarak 'Balkanlar Büyük Şiir Ödülü'nü aldı.
Kasım 2005 Kırım'ın Akmescit kentinde yapılan Türkçenin Uluslar arası VI. Şiir Şölenine katıldı.
Ekim 2007 Makedonya'nın Üsküp kentinde yapılan Türkçenin VII. Uluslar arası Şiir şölenine katıldı.
Kasım 2009 Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de yapılan Türkçenin VIII. Uluslar arası şiir şölenine katıldı. Burada 'Niyazi Gencevi Büyük şiir ödülü'ne layık görüldü.
Haziran 2009 Ankara Güven Hastanesinde Bay-Pass ameliyatı oldu (Kalbinin iki damarı değiştirildi).
2011 Rüya Şehir Urfa kitabını yazdı.
Mart 2011 'Rüya Şehirde bir Gün' 'Tellal' adlı dramatik belgeseli Urfa'da çekti.
Kasım 2011 Kosova – Prizren'de yapılan Türkçenin IX. Uluslararası Şiir şölenine katıldı.
2014 Ankara'da Altındağ Belediye'sinin tahsis ettiği bir konağı Şair ve Yazarlar Müze- evine dönüştürdü.
Mayıs 2014 Altındağ Belediyesi adına bir heyet le Londra'daki Müzeleri incelemek üzere İngiltere'ye gitti.
Ocak 2017 'Merhaba Ey Kalbim' adlı toplu şiirleri Edebiyat ortamı yayınlarından çıktı.
Mart 2018 Yunus Emre Enstitüsü'nün girişimleriyle Ürdün'ün başkenti Amman'da edebiyatçılar buluşmasına katıldı.
Kasım 2021 'Merhaba Ey Ömrüm' adlı hatıra kitabı yayınlandı.